Επικαιρότητα

Μάρκος Βαμβακάρης: Ο βίος, η τέχνη και η γενεαλογία του «πατριάρχη του ρεμπέτικου»

Πολιτισμός 08/02/2026 15:18
Μάρκος Βαμβακάρης: Ο βίος, η τέχνη και η γενεαλογία του «πατριάρχη του ρεμπέτικου»

Πριν από μερικές εβδομάδες συνάντησα και πάλι, μετά από πολύ καιρό, τον μουσικό Στέλιο Βαμβακάρη, τον έναν από τους τρεις γιους του Μάρκου. Εκείνος με ενημέρωσε για την ανέγερση του μεγαλοπρεπούς μαυσωλείου της οικογένειας Βαμβακάρη στο Γ' Νεκροταφείο της Νίκαιας, εκεί όπου είναι θαμμένη η μητέρα του Ευαγγελία (απεβίωσε το 2014 στα 96 της) και έχουν μεταφερθεί τα οστά του Μάρκου.

«Έπαθα πλάκα που ξανάδα το κρανίο του πατέρα μου», μου έλεγε ο Στέλιος, χωρίς να 'χει κανένα μακάβριο στοιχείο η εξομολόγησή του. «Τον ξανάφερα στον νου μου εκεί που καθότανε με την άσπρη φανέλα του κι έπαιζε τα τραγούδια του. Δεν τον χόρτασα, τον έχασα στα 25 μου. Τη μάνα μου, αντιθέτως, την αποχαιρέτησα στα 68 μου. Της φίλησα τα χέρια και της είπα: "Σ' ευχαριστώ για όλα, πήγαινε τώρα να βρεις τον Μάρκο"...».

Ανέκαθεν του άρεσαν οι γλαφυρές συγκινησιακές περιγραφές του Στέλιου και λίγο πριν χωρίσουμε εκείνη τη μέρα θέλησε να μου κάνει ένα δώρο. Την έκδοση «Μάρκος Βαμβακάρης: Από τον μύθο στην ιστορία 1600-2017» που υπογράφει ο Δημήτρης Β. Βαρθαλίτης στις εκδόσεις των Εκπαιδευτηρίων Άγιος Παύλος. Δεν πήρα στα χέρια μου ένα απλό βιβλίο σαν τα τόσα άλλα που έχουν κυκλοφορήσει εδώ και δεκαετίες για τον Μάρκο. Επρόκειτο για δύο ογκώδεις τόμους (με περίπου 1.500 σελίδες ο καθένας) που τους διάβασα μέσα σε δύο εβδομάδες και που τώρα μπορώ να πω με πάσα βεβαιότητα πως οτιδήποτε άλλο και να γραφτεί για τον Μάρκο στο εξής θα είναι είτε περιττό είτε απλώς και μόνο η έκφραση της φιλαρέσκειας κάθε επίδοξου συγγραφέα - μελετητή - ερευνητή.

Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η επιδίωξη της αλήθειας και της αντικειμενικότητας ως προτεραιότητας του συγγραφέα. Ο Βαρθαλίτης δεν ενδιαφέρεται να φτιάξει τη δική του εκδοχή των πραγμάτων, γι' αυτό και το έργο του βασίζεται στην εμπειρική τεκμηρίωση.

Ας ξεκινήσω από τον συγγραφέα Δημήτρη Β. Βαρθαλίτη. Ο άνθρωπος αυτός δεν είναι τυχαίος! Όχι μόνο γιατί το 2007 παρασημοφορήθηκε με τον Ακαδημαϊκό Φοίνικα της Γαλλικής Δημοκρατίας και λίγα χρόνια μετά, το 2013, σκηνοθέτησε στη Σορβόνη μια φανταστική συνάντηση του Αισώπου με τον Μάρκο Βαμβακάρη, αλλά κυρίως γιατί η συγκεκριμένη έκδοση τον απασχολούσε τις τελευταίες τρεις δεκαετίες της ζωής του!

Παθιασμένος με την εκπαίδευση (διευθύνει από το 1997 τη δικής του ιδιοκτησίας Ελληνογαλλική Σχολή Αθηνών Άγιος Παύλος), τη λογοτεχνία (εκδότης της σπουδαίας επιθεώρησης λόγου και τέχνης «Συριανά Γράμματα»), το νησί του, τη Σύρα, και τον Μάρκο Βαμβακάρη, ο Βαρθαλίτης έψαξε και βρήκε ανθρώπους που δεν είναι πια στη ζωή, έσκαψε κανονικά σε παμπάλαια κρατικά αρχεία, ανέσυρε έγγραφα και πιστοποιητικά γεννήσεων, γάμων και θανάτων, συνέλεξε μαρτυρίες σπάνιες και φωτογραφικό υλικό, ολοκληρώνοντας το τεράστιο παζλ του βίου και της προσωπικότητας του Μάρκου. Για να είμαστε ακριβείς, μια τέτοια έρευνα για έναν σημαντικό καλλιτέχνη δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα, ενδεχομένως ούτε διεθνώς!

Διαβάστε εδώ την συνέχεια του άρθρου.